Birinci Dünya Savaşı (1914/1918) | Nedenleri | Sonuçları

[stextbox id=’alert’]Birinci Dünya Savaşı ( 1914/1918 ) Nedenleri Ve Sonuçları[/stextbox]
Merhaba Sevgili Gençler Türk Ve Dünya tarihinde önemli bir yere sahip olan sınavlarda bir çok soru  gelen 1. Dünya Savaşı, konusunu ele alacağız. Konuyu anlatırken sizlere genel hatlarıyla anlatıp makalenin altında sınavda çıkabilecek önemli alanları uyarı ile belirteceğiz.

1. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914’te başlayan ve 11 Kasım 1918’de sona eren Küresel bir savaştır. Bu savaşın Avrupa merkezli olduğunu bilmenizde yarar var. Bu savaş sanıldığı gibi 2 devlet arasında gerçekleşmiyor. Adından da anlaşılacağı gibi Dünya Savaşı olarak gruplara ayrılmış devletlerin savaşları ile sonuçlanmıştır. Peki bu gruplar ve bu ülkeler hangileridir. İtilaf Devletleri ve İttifak Devletleri olarak 2 grup vardır.

İtilaf Devletleri; Anlaşma Devletleri ya da Müttefik Devletler olarak adlandırılır. İttifak devletlerine karşı savaşmışlardır.

İTİLAF DEVLETLERİ

  • İngiltere
  • Rusya
  • Fransa
  • Belçika
  • Sırbistan
  • İtalya
  • Romanya
  • Portekiz
  • Japonya
  • Brezilya
  • Yunanistan

İttifak Devletleri; Bağlaşma Devletleri ya da Merkezi Devletler olarak adlandırılır. İtilaf devletlerine karşı savaşmışlardır.

İTTİFAK DEVLETLERİ

  • Almanya
  • Avusturya-Macaristan
  • Osmanlı Devleti
  • İtalya ( İlk önce İttifak devlerinde olup daha sonra İtilaf devletlerine geçmiştir. )

Birinci Dünya Savaşı ( 1914/1918 ) | Nedenleri;

Birinci Dünya Savaşının 4 genel 6 da özel olmak üzere toplam 10 nedeni vardır. Sınavlarda bu nedenlerden soru gelmektedir.

Genel Nedenler

  • Sanayi İnkılabı ile başlayan ülkelerin sömürgecilik arayışı
  • 1789 Fransız İhtilali ile gelen Milliyetçilik akımının etkileri
  • Devletler arası gruplaşma ( itilaf ve İttifak )
  • Silahlanma Yarışı

Özel Nedenler

  • İngiltere ve Almanya arasında ki ekonomik rekabet
  • Fransa ve Almanya arasında ki  Alsas – Loren Meselesi
  • Rusya’nın sıcak denizlere inme politikası ( Karadeniz – Ege – Akdeniz – Marmara )
  • Rusyanın izlediği Panslavizm politikası
  • Fransa Ve İtalya arasında ki Afrika Kıtası sorunu ( Sömürgecilik Meselesi )
  • Japonya Ve Almanya arasında ki rekabet

Özel nedenlere bir açıklama yaparsak konunun daha iyi anlaşılacağını düşünüyorum . Özel nedenlerinin maddelerini sırasıyla açalım.

İngiltere ve Almanya arasında ki ekonomik rekabet — Sanayi inkılabını ilk gerçekleştiren ilk ülke İngilteredir.  Bu demek oluyor ki tüm dünya da sömürgeciliğe başlayan ilk ülke İngilteredir.  Almanya  ise 1871 tarihinde  siyasi birliğini geç tamamladı için fazla bir sömürgesi yoktu. Hangi ülkeyi sömüreyim diyen Almanya her yerde İngiltere ile karşı karşıya geliyordu. Bu nedenle İki devlet arasında sadece kendilerini ilgilendiren ama Birinci Dünya savaşı için özel neden sayılacak bir rekabet söz konusudur.

Fransa ve Almanya arasında ki  Alsas – Loren Meselesi — Almanya ve Fransa arasında Alsas – Loren dediğimiz bir toprak var. Bu bölge kömür yatakları ile dikkati çekmektedir. Almanya  Sedan  savaşı ile bu bölgeyi Fransa’nın elinden  almıştır. Bu bölge Almanya ile Fransa sınırında kalmaktadır. Fransa da bu durumda düşmanımın düşmanı dostumdur diyerek İngiltere’nin yanında savaşa katılmıştır.

Rusya’nın sıcak denizlere inme politikası ( Karadeniz – Ege – Akdeniz – Marmara ) — Rusyanın uzun süredir. Halende devam eden bir özel nedenidir. Sıcak denizlere inmek isteyen Rusya konum olarak baktığımızda kuzeyde yer alıyor kendisininde kuzeyinde bir Kuzey Buz Denizi var adında anlaşılacağı gibi yılın 9 ayı buz olan bir denizde ne ticaret yapılır nede başka bir şey işte bu nedenle yukarıda saydığımız 4 denize Rusya sıcak denizler olarak adlandırıp inmeye çalışmaktadır. Bu durum kimi etkiliyor Osmanlı İmparatorluğunu

Rusyanın izlediği Panslavizm politikası — Rusyanın izlediği Panslavizm politikasını şu şekilde açmakta yarar var

PAN SLAV İZM

PAN kelime anlamı olarak tüm demek Slav bildiğimiz Slav ırkı Rusya bu slav ırklarını ( Sırbistan, Bulgaristan, Makedonya, Karadağ ) bir arada toplayıp bir slav devleti kurma düşüncesi.

Fransa Ve İtalya arasında ki Afrika Kıtası sorunu ( Sömürgecilik Meselesi ) — Koskoca Arika kıtasını paylaşamayan bu iki sömürgeci devlet aralarında ki sömürge kaynaklı anlaşmazlıklar nedeniyle ilk önce aynı safta sonra İtalyanın saf değiştirmesi ile karşı karşıya gelmişlerdir.

Japonya Ve Almanya arasında ki rekabet — Almanya sen kalk tee Uzak doğuya git Japonya’nın sömürgelerine göz koy iki devlet arasında ki anlaşmazlık Birinci dünya savaşının özel nedenleri arasında yerini almıştır.

 

Almanya Neden Osmanlı Devletini Savaşa Çekmek İstedi;

  • İngiltere’nin Sömürge Yolları İle Bağlantısını Kesmek İstemesi
  • Halifenin Dinsel Gücünden Yararlanmak İstemesi
  • Savaşı Geniş Bir Alana Yayma Düşüncesi

 

Birinci Dünya Savaşının Sonuçları

  • Osmanlı İmparatorluğu ve Avusturya – Macaristan İmparatorluğu yıkılmıştır. Yerlerine ulus devletleri kurulmuştur.

Osmanlı İmparatrorluğu — Türkiye

Avusturya  – Macaristan İmparatorluğu — Macaristan – Estonya – Polonya

  • Irkçı Akımlar Dünyaya Yayılmıştır.

Rusyada — Kominizm

Almanyada — Nazizm

İtalyada — Faşizm

  • Milletler Cemiyeti Kurulmuştur. ( UN )
  1. Dünya savaşı sonrasında Paris Barış konferansında alınan kararla milletler cemiyeti kuruldu o zamanın adıyla Cemiyeti Akvam yani bugün ki adıyla Milletler cemiyeti ( UN )
  • Sömürgecilik anlayışı yerine manda ve himayecilik fikri doğmuştur.

1. Dünya Savaş’ından sonra bazı az gelişmiş ülkeleri kendi kendini yönetecek duruma gelecekleri zamana kadar yani bağımsızlığını ilan edene kadar milletler cemiyeti adına yönetmek adına verilen bir yetki bu fikirde aynı sömürgecilik gibi kabul edilemeyen bir durumdur.

Ek bilgi olarak bu fikir Wilson ilkelerine bir kılıf olarak çıkartılmıştır.

  • Birinci Dünya Savaşının en büyük sonucu 2. Dünya savaşına neden olmasıdır.

 

[stextbox id=’info’]Savaştaki İlkler;

 

  • Savaşta İlk kez Tank kullanılmıştır
  • Savaşta Almanlar tarafında ilk Denizaltı kullanılmıştır
  • Savaşta İlk Silah kullanılmıştır. Kullanılan silah sivil halkada zarar verdiği için Sivil savunma örgütleri kurulmuştur.

[/stextbox]

 

 

[stextbox id=’info’ color=’000000′]

Savaşın Enleri;

  • Savaşın Süresini kısaltan devlet — ABD Savaşa sonradan dahil olmuştur
  • Savaştan En karlı ayrılan Devlet — İNGİLTERE
  • Savaşa en son katılan devlet — Yunanistan İtilaf blokunda yer almıştır.
  • Savaştan ilk kaçan devlet — Japonya bu devlet Almanyanın elinde olan sömürgelerini geri alarak 3 ay içerisinde Eyvallah deyip savaştan ayrılmıştır.  😀
  • Rejimi Değişen Devlet — Rusya Çarlık Rusya yıkılarak Bolşevik ihtilali olmuş ve Sovyet Rusya kurulmuştur.
  • Taraf Değiştiren Devlet — İtalya bu devlet itilaf devlerinde iken ittifak devletlerine geçmiştir.

[/stextbox]

 

Osmanlı Devleti Neden Savaşa Girdi;

  • Duyun-u Umumiye Teşkilatından Kurtulmak İçin
  • Kapitülasyonlara Son Vermek İçin
  • Kaybetmiş olduğu Toprakları Geri Almak İçin

Birinci Dünya Savaşında Ki Cepheler

  • Kafkasya Cephesi —  Enver Paşa Sonradan Mustafa Kemal Paşa

 

TARİH 24 Ekim 1914 – 30 Ekim 1918
BÖLGE Kafkasya, Doğu Anadolu Bölgesi
SONUÇ Osmanlı İmparatorluğu’nun savaş öncesi bölgelere Mondros Ateşkes Anlaşması ile geri çekilmesi.

  • Poti Antlaşması ( Gürcistan Ve Almanya )
  • Batum Antlaşması (Osmanlı-Ermenistan)
  • Kafkasya’da yeni devletlerin kurulması
  • Brest-Litovsk Antlaşması (Rusya ve Osmanlı Devleti)

 

  • Çanakkale Cephesi — Mustafa Kemal Paşa

 

TARİH Deniz: 19 Şubat 1915 – 18 Mart 1915
Kara: 25 Nisan 1915 – 9 Ocak 1916
BÖLGE Gelibolu Yarımadası
SONUÇ Kesin Osmanlı zaferi

  • İtilaf Devletleri birliklerinin geri çekilmesi
  • İtilaf Devletleri donanmasının geri çekilmesi

 

  • Kanal Cephesi ( Süveyş Kanalı ) —  Bahriye Nazırı Cemal Paşa

 

TARİH 28 Ocak – 3 Şubat 1915
BÖLGE Süveyş Kanalı, Mısır
SONUÇ Almanya’nın isteği üzerine İngilizlerin sömürge yollarıyla bağlantısını kesmek amacıyla açılmış ancak başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

 

  • Irak Cephesi — Bahriye Nazırı Cemal Paşa

 

TARİH Kasım 1914 – 14 Kasım 1918
BÖLGE Irak
SONUÇ İtilaf güçlerinin zaferi ile sonuçlanmıştır.

  • Osmanlı’nın Irak’tan çekilmesi
  • Sevr Antlaşması

<

 

  • Hicaz – Yemen Cephesi — Fahrettin Paşa

 

TARİH 10 Kasım 1914 – Haziran 1916
BÖLGE Hicaz, Yemen
SONUÇ Hicaz Şerifi Hüseyin’in İngilizlerle anlaşması sonucu başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

  • İngilizlerin Aden’de tutunması
  • Osmanlı’nın Lahij’i işgali
  • Ordu komutanı Fahrettin Paşa askerleri ile birlikte esir düşmüştür.

 

  • Suriye – Filistin Cephesi — Mustafa Kemal Paşa

 

Tarih 28 Ocak 1915 – 28 Ekim 1918
Bölge Sina, Filistin ve Suriye
Sonuç
  • Mustafa Kemal Paşa’nın savaştığı son cephedir. Düşman Ordusu Halep Kuzeyinde Durdurulmuştur.

 

Birinci Dünya Savaşı (1914/1918)  Nedenleri  Ve Sonuçları  konusu  burada tamamlanmış oldu. Bir sonraki KPSS Genel Kültür Tarih dersimizin başlığı 20. Yüzyıl da Osmanlı Devleti  Ve Cemiyetler  olacaktır.

Saygılarımla…

2 Yorum

  1. Herkesin öğrenmesi gereken bir konu. Kpssye girecek biri olarak bu konuyu bu siteden öğrenmeyi düşünüyorum. Elinize, emeğinize sağlık. Çok güzel bir doküman olmuş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir